Tüketici Mahkemesinde Dava Açmak: Adım Adım Süreç (2026)

Tüketici Mahkemesi Nedir? Hangi Uyuşmazlıklara Bakar?

Tüketici mahkemesi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73/1. maddesi uyarınca tüketici işlemlerinden ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklara bakan özel bir ihtisas mahkemesidir. Basit yargılama usulüne tabi ilk derece mahkemesi niteliğindedir.

Tüketici işlemi, ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir satıcı ya da sağlayıcı ile tüketici arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlemi kapsar. Ayıplı mal, ayıplı hizmet, mesafeli satış, kredi sözleşmeleri ve abonelik sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar bu kapsama girer.

Ayrı bir tüketici mahkemesi bulunmayan yargı çevrelerinde, uyuşmazlığa asliye hukuk mahkemesi "tüketici mahkemesi sıfatıyla" bakar. Görev hususu kamu düzenine ilişkindir; taraflar itiraz etmese dahi hakim bu durumu kendiliğinden gözetir.

2026 Parasal Sınırı: Önce Hakem Heyetine mi, Doğrudan Mahkemeye mi?

Tüketici hakem heyetine başvuru zorunluluğunu belirleyen parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğle, 2025 yılı için tespit edilen yüzde 25,49 oranındaki yeniden değerleme esas alınarak 2026 yılı sınırı belirlenmiştir.

2026 yılı için değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılması zorunludur. Bu sınırın altında doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılırsa, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine başvuru yapılamaz. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda sırasıyla dava şartı arabuluculuğa, ardından tüketici mahkemesine veya tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvurulması gerekir.

Parasal değerin belirlenmesinde uyuşmazlığın başvuru tarihindeki değeri esas alınır. Talep konusu alacak miktarı başvuru sırasında kesin olarak belirlenemiyorsa, belirlenebilen asgari tutar üzerinden başvuru yapılır ve bu tutar sınırın altındaysa öncelikle hakem heyetine gidilmesi zorunludur.

Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvurulur?

Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır. İl Tüketici Hakem Heyetleri il sınırları içinde, İlçe Tüketici Hakem Heyetleri ise ilçe sınırları içinde yetkilidir. Hakem heyeti bulunmayan ilçelerde başvuru kaymakamlığa yapılır ve TÜBİS üzerinden yetkili heyete iletilir.

Başvuru şahsen veya avukat aracılığıyla elden, posta yoluyla ya da e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabilir. Sözlü başvuru kabul edilmez; başvuru mutlaka yazılı bir dilekçeyle yapılmalıdır.

Başvuru dilekçesinde başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri, şikayet edilen tarafa ilişkin bilgiler, uyuşmazlık konusu ve Türk Lirası cinsinden değeri, varsa vekilin bilgileri yer almalıdır. Başvuru tamamen ücretsizdir ve hakem heyeti en geç 6 ay içinde karara bağlamak zorundadır.

Hakem Heyeti Kararına İtiraz: 15 Günlük Süre ve Kesin Karar Kuralı

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Karara razı olmayan taraf, TKHK m.70 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde itiraz, asliye hukuk mahkemesine yapılır.

İtiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir; bu karara karşı istinaf yoluna gidilemez. Karar veren hakem heyetine itiraz amacıyla yeniden başvuru yapılamaz; itiraz doğrudan mahkemeye yöneltilmelidir.

Mahkemeye itiraz, hakem heyeti kararının icrasını kendiliğinden durdurmaz. Talep edilmesi halinde hakim, kararın icrasının tedbiren durdurulmasına karar verebilir. Kararı yerine getirilmeyen taraf, İcra ve İflas Kanunu'ndaki ilamların icrası hükümlerine göre icra dairesine başvurabilir; çünkü hakem heyeti kararları ilam niteliğindedir.

Tüketici Mahkemesinde Dava Nasıl Açılır? Yetkili Mahkeme ve Dilekçe

186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, zorunlu arabuluculuk aşaması tamamlandıktan sonra yetkili tüketici mahkemesine dava dilekçesiyle başvurulur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre davalının yerleşim yeri genel yetkili mahkemedir; ancak TKHK, tüketici lehine özel bir yetki kuralı getirmiştir.

Tüketici; kendi yerleşim yerindeki, fiilen yaşadığı yerdeki, karşı tarafın işyerinin bulunduğu yerdeki veya karşı tarafın yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde dava açabilir. Bu seçimlik yetki, tüketicinin dava açma imkanını genişletir.

Dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu, mal veya hizmetin niteliği ve bedeli, uyuşmazlığın satıcı veya sağlayıcıya iletilip iletilmediği ve tüketicinin talepleri açıkça belirtilmelidir. Dilekçe ekine garanti belgesi, sözleşme, fatura ve varsa hakem heyeti kararı gibi belgeler eklenir.

Mahkeme görevsiz olduğuna kanaat getirirse görevsizlik kararı verir ve dosyayı görevli mahkemeye gönderir. Kararın kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içinde görevli mahkemeye başvurulmazsa dava açılmamış sayılır. Genel idari dava süreleriyle karıştırılmaması gereken bu süreler hakkında idari dava açma süresi yazımıza da göz atabilirsiniz.

Zorunlu Arabuluculuk Ne Zaman Devreye Girer?

7251 sayılı Kanun'la TKHK'ya eklenen 73/A maddesi, tüketici davalarında dava açmadan önce arabuluculuğu dava şartı haline getirmiştir. Ancak bu şart yalnızca hakem heyeti parasal sınırının üzerindeki uyuşmazlıklar için geçerlidir.

Hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklarda ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda arabuluculuk şartı aranmaz. Tüketici isterse, sınırın altındaki bir uyuşmazlıkta hakem heyetine gitmeden önce ihtiyari olarak arabulucuya da başvurabilir; ancak bu zorunlu değildir.

Arabuluculuk süreci kural olarak 3 hafta içinde tamamlanır; zorunluluk halinde bu süre 1 hafta daha uzatılarak toplam en fazla 4 haftaya çıkabilir. Arabuluculuk başvurusu yapılmasıyla zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur; son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar.

Harç Muafiyeti ve Basit Yargılama Usulü

Tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlık tarafından açılan tüketici davaları harçtan muaftır. Bu muafiyet, davanın sonucundan bağımsızdır; tüketici davayı kaybetse dahi herhangi bir harç ödemez. Hakem heyeti kararına itiraz aşamasında da harç muafiyeti geçerlidir, ancak gider avansı yatırılması gerekir.

Tüketici mahkemelerinde yargılama basit yargılama usulüne tabidir. Davacı dava dilekçesiyle, davalı ise cevap dilekçesiyle iddia ve savunmasını sunar. Cevaba cevap veya ikinci cevap dilekçesi verme imkanı bulunmadığından, dilekçelerin ilk aşamada eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır.

Mahkeme, mümkün olan hallerde duruşma yapmaksızın dosya üzerinden karar verebilir. Duruşma gerektiren durumlarda ise taraflar önce sulhe veya arabuluculuğa yönlendirilir. Basit yargılama usulü, tüketici uyuşmazlıklarının yazılı yargılama usulüne göre daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlar.

Bursa'da Tüketici Mahkemesi Süreci

Bursa'da 6 adet Tüketici Mahkemesi görev yapmaktadır. Bu mahkemeler, Bölge Adliye Mahkemesi Ek Hizmet Binası'nda (Buttim Mevkii), Altınova Mahallesi 11 Eylül Bulvarı No:9, Osmangazi/Bursa adresinde hizmet vermektedir. Aynı binada Asliye Hukuk, Aile ve İcra Mahkemeleri de bulunur.

Bursa'da tüketici hakem heyeti başvuruları, Bursa Ticaret İl Müdürlüğü veya ilgili ilçe kaymakamlıkları bünyesinde yürütülen heyetlere yapılır. Osmangazi, Nilüfer ve Yıldırım gibi büyük ilçelerde ayrı ilçe hakem heyetleri faaliyet gösterir.

Osmangazi merkezli büromuz, hakem heyeti başvurusundan itiraz dilekçesine, tüketici mahkemesindeki dava sürecinden icra takibine kadar tüketici uyuşmazlıklarının tamamında hukuki destek sunmaktadır. Başvuru tarihindeki güncel parasal sınırın doğru tespiti, sürecin baştan doğru yola girmesi için belirleyicidir.

Tüketici Mahkemesinde Dava Açmak Hakkında Sık Sorulan Sorular

İlgili Hizmetler

İlgili Blog Yazıları