Trafik Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler İlk 5 Dakikadan Ceza Davasına

Trafik Kazası Sonrası İlk 5 Dakikada Yapılması Gerekenler

Trafik kazası sonrası yapılması gerekenler listesinin başında can güvenliği gelir. Önce kendi bedeninizi kontrol edin. Ardından yolcularınızın ve karşı taraftaki kişilerin durumuna bakın. Kanama, bilinç kaybı veya hareket edememe gibi bir belirti varsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.

Yaralanma yoksa ikinci öncelik trafik güvenliğidir. Aracı mümkünse yol kenarına, güvenli bir alana çekin. Dörtlü ikaz lambalarını yakın ve reflektörü araçtan en az 30 metre geriye yerleştirin. Bursa'da D-100 karayolu veya Fevzi Çakmak Caddesi gibi yoğun güzergâhlarda bu adım zincirleme kazaları önler.

Araçları yerinden oynatmadan önce kaza alanının, plakaların ve hasarların fotoğrafını çekin. Bu görüntüler hem sigorta sürecinde hem olası bir kusur itirazında en güçlü delil niteliğindedir. Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve poliçe bilgilerini de fotoğraflayın.

Kaza yerinden, gerekli belgeler düzenlenmeden ayrılmayın. Belgesiz ayrılma, sigorta şirketinin daha sonra ödediği tazminatı geri istemesine (rücu) yol açabilir. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşma zorunluysa bu durumu ilk fırsatta kolluğa ve sigorta şirketine bildirin.

Maddi Hasarlı Trafik Kazasında Adım Adım Yapılması Gerekenler

Kazada sadece araçlarda hasar varsa ve taraflar kazanın oluş şeklinde anlaşıyorsa, kaza tespit tutanağı sürücüler tarafından doldurulabilir. Bu durumda polis çağırmaya gerek kalmaz. Tutanak, kazanın yerini, saatini, araç bilgilerini ve oluş şeklini içerir.

Anlaşmalı tutanağın geçerli sayılması için belirli koşullar aranır. Her iki sürücünün de ehliyeti, ruhsatı ve trafik sigortası bulunmalıdır. Alkol veya madde şüphesi olmamalı, kamu malına zarar gelmemiş olmalıdır. Bu koşullardan biri eksikse tutanak taraflarca doldurulamaz, kolluk çağrılmalıdır.

Tutanağı doldururken bilgileri eksiksiz ve okunaklı yazın. Plaka, poliçe numarası, sürücü belgesi bilgileri ve kazanın oluş şekli net bir dille anlatılmalıdır. Her iki taraf da tutanağı ıslak imzayla onaylamalıdır; eksik veya hatalı tutanaklar sigorta sürecinde gecikmeye yol açar.

SBM Mobil Kaza Tutanağı uygulaması, kağıt tutanağa alternatif dijital bir yöntemdir. Uygulama üzerinden plaka bilgisi, kaza fotoğrafları ve konum bilgisi otomatik işlenir. Akıllı telefon erişimi olmayan sürücüler için kağıt form her zaman geçerliliğini korur.

Yaralanmalı veya Ölümlü Trafik Kazasında Yapılması Gerekenler

Yaralanma veya ölüm varsa taraflar kendi aralarında tutanak tutamaz. Bu tür kazalarda kaza tespit tutanağını yalnızca polis veya jandarma düzenleyebilir. Öncelikli işlem 112 ve gerekiyorsa 155 hattının aranarak ambulans ve trafik ekiplerinin çağrılmasıdır.

Sağlık ekipleri gelene kadar bilinçli ve eğitimli kişiler ilk yardım uygulayabilir. Yaralıyı bilinçsizce hareket ettirmek omurga ve iç organ yaralanmalarını ağırlaştırabilir. Kolluk kuvveti geldiğinde olayı eksiksiz anlatmak, kusur tespitinin sağlıklı yapılması açısından önemlidir.

Hastaneye sevk edilen mağdurun tüm tıbbi kayıtları saklanmalıdır. İlk müdahale raporu, hastane yatış belgeleri ve varsa maluliyet raporu, hem sigorta başvurusunda hem tazminat davasında temel dayanaktır. Bu belgelerin eksik olması tazminat sürecini uzatır.

Yaralanmalı kazalarda kolluk tarafından düzenlenen ilk tutanak kesin değildir. Kaza yerinde yapılan gözlem bazen eksik veya hatalı kusur değerlendirmesine yol açabilir. Bu nedenle bilirkişi incelemesi ve gerekirse Adli Tıp Kurumu raporu talep edilmelidir.

Kaza Tespit Tutanağı Sigortaya Kaç Gün İçinde Bildirilmeli?

Kaza tespit tutanağı ve kaza fotoğrafları, kazadan sonraki 5 iş günü içinde sigorta şirketine iletilmelidir. Bu süre kaçırılırsa sigorta şirketi hasar dosyasını kabul etmeyebilir. Bildirim; sigorta şirketinin çağrı merkezi, mobil uygulaması veya acentesi üzerinden yapılabilir.

Tutanağın tazminat davasında delil olarak kullanılabilme süresi, sigorta bildirim süresinden farklıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 109 uyarınca dava açma hakkı, zararın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Trafik Kazasında Polis veya Jandarma Ne Zaman Çağrılmalı?

Her trafik kazasında polis çağırmak zorunlu değildir. Ancak belirli durumlarda kolluk kuvvetinin olay yerine gelmesi hem yasal zorunluluk hem de hak güvencesidir. Bu durumları bilmemek, geçersiz bir tutanakla sigorta sürecini baştan sekteye uğratabilir.

Aşağıdaki hallerden biri varsa taraflar tutanak dolduramaz, doğrudan 155 veya 112 aranmalıdır: sürücülerden birinin yaralanması veya ölümü, ehliyetsiz ya da geçersiz ehliyetle araç kullanımı, alkol veya madde şüphesi, kamu malına zarar gelmesi, sigortasız araç ve tarafların kazanın oluş şeklinde anlaşamaması.

18 yaşından küçük bir sürücünün kazaya karışması da polis çağırma gerektiren hallerden biridir. Bu tür kazalarda ehliyet kontrolü ve sorumluluk tespiti kolluk kuvvetince yapılmalıdır. Aksi hâlde sigorta şirketi tutanağı geçersiz sayabilir.

Kazaya karışan sürücülerden biri olay yerinden kaçarsa, plaka bilgisini not ederek derhal polise başvurun. Kasko poliçesi olan araç sahipleri, kaçan araç tespit edilemese bile hasarlarının karşılanmasını talep edebilir. Şikayet dilekçesi bu süreçte önemli bir belgedir.

Trafik Kazasında Polis Çağırmak Ücretli mi? (2026)

Trafik kazasında polis çağırmak ücretsizdir. 155 Polis İmdat ve 156 Jandarma İmdat hatları üzerinden yapılan ihbar, hiçbir ücret karşılığı değildir. T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü bu hattı ücretsiz bir kamu hizmeti olarak sunar; olay yerine gelen ekibin tutanak düzenlemesi için de mağdurdan veya kusurlu sürücüden herhangi bir bedel talep edilmez.

Bu soru sıkça sorulur çünkü kaza sonrası panik hâlindeki sürücüler, resmi bir kurumu aramanın ekstra masraf çıkaracağını düşünür. Bu endişe yersizdir. Polis veya jandarmanın olay yerine gelip tutanak tutması, vatandaşın bedelsiz yararlandığı temel bir kolluk hizmetidir; bu endişeyle gerekli hâllerde polis çağırmaktan kaçınmak hak kaybına yol açabilir.

Ücretsizlik yalnızca polis veya jandarma ihbarı ve tutanak düzenleme işlemi için geçerlidir. Bazı sürücülerin ücretli sandığı iki hizmet aslında bir kolluk hizmeti değildir ve ayrı biçimde faturalandırılır: özel çekici veya yol yardım aracının taşıma ücreti, ekspertiz ya da değer kaybı raporu ücreti. Bu iki kalem polis müdahalesiyle karıştırılmamalıdır.

Aşağıdaki hâllerden biri varsa polis veya jandarma çağırmak zorunludur; taraflar bu durumlarda kendi aralarında tutanak tutamaz:

• Ölümlü veya yaralanmalı bir kaza yaşanmışsa
• Taraflar kazanın oluş şekli veya kusur konusunda anlaşamıyorsa
• Sürücülerden birinde alkol veya uyuşturucu/uyarıcı madde şüphesi varsa
• Kaza, bariyer, trafik levhası veya aydınlatma direği gibi bir kamu malına zarar vermişse

Bu hâllerin dışında, yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar kazanın oluş şeklinde hemfikirse, tutanağı sürücüler kendileri doldurabilir. Polis çağırmanın ücretsiz olması, gereksiz yere her maddi hasarlı kazada kolluk beklemek anlamına gelmez; asıl belirleyici olan yukarıdaki zorunluluk hâlleridir.

Kaza Tutanağı Nasıl Tutulur?

Kaza tutanağı iki farklı biçimde düzenlenir: anlaşmalı tutanak ve resmi polis tutanağı. Anlaşmalı tutanak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 81 uyarınca sürücülerin kendi aralarında doldurduğu belgedir; 1 Nisan 2008'den bu yana uygulanmaktadır. Resmi tutanak ise polis veya jandarma tarafından olay yerinde düzenlenir ve resmi belge niteliği taşır.

Anlaşmalı tutanak, yalnızca belirli şartların tamamı sağlandığında yeterlidir: kazada sadece maddi hasar bulunmalı, sürücüler 18 yaşından büyük ve ehliyetli olmalı, alkol veya madde şüphesi bulunmamalı, kamu malına zarar gelmemiş olmalıdır. Bu şartlardan biri eksikse anlaşmalı tutanak geçersiz sayılır ve polis çağrılması şarttır.

Tutanak doldurulurken plaka, poliçe numarası, sürücü belgesi bilgileri ve kazanın oluş şekli eksiksiz yazılmalıdır. Kaza krokisi net çizilmeli, her iki taraf da tutanağı ıslak imzayla onaylamalıdır. Eksik veya hatalı doldurulan bir tutanak, sigorta şirketi nezdinde gecikmeye ve kusur itirazında zorluğa yol açar.

Tutanağa itiraz yolu, tutanağın türüne göre değişir. Kolluk tarafından düzenlenen resmi tutanağa, düzenlendiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği'ne dava yoluyla itiraz edilebilir; bu süreçte keşif yapılır ve bilirkişi raporu alınır. Anlaşmalı tutanaktaki kusur oranına itiraz ise yukarıda anlatıldığı gibi önce SBM nezdinde, sonuçsuz kalırsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Hukuk Mahkemesi yoluyla yapılır.

Kusur Oranına İtiraz Nasıl Yapılır?

Kaza tespit tutanağı sigorta şirketine ulaştıktan sonra dosya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM/TRAMER) yüklenir. Sigorta şirketleri, SBM sistemine girişten itibaren 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar. Değerlendirme %0, %50 veya %100 kusur şeklinde bildirilir.

Şirketler arasında mutabakat sağlanırsa dosya sonuçlanır. Anlaşmazlık varsa dosya, SBM bünyesindeki Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na yönlendirilir. Komisyon 3 iş günü içinde nihai kusur oranını belirler ve sonuç taraflara SMS veya e-posta ile bildirilir.

Belirlenen kusur oranını haksız bulan taraf, tebligattan itibaren 5 iş günü içinde SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu'na itiraz edebilir. İtiraz hakkı bir kez kullanılabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa kusur oranı kesinleşir ve sonraki aşamada değiştirilmesi zorlaşır.

Trafik Kazası Sonrası Ceza Davası Açılır mı?

Trafik kazası bir kişinin yaralanmasına veya ölümüne yol açtıysa, hukuki sorumluluğun yanında cezai sorumluluk da doğar. Türk Ceza Kanunu madde 89, taksirle yaralama suçunu; madde 85 ise taksirle öldürme suçunu düzenler. Bu suçların cezası, yaralanmanın ağırlığına göre artar.

Taksirle yaralama ve taksirle öldürme suçları şikayete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı, olayı öğrendiği andan itibaren resen soruşturma başlatır. Mağdurun ayrıca şikayetçi olmasına gerek yoktur; ancak mağdur, soruşturma ve kovuşturmaya katılma hakkına sahiptir.

Ceza dosyasındaki kusur tespiti ile hukuk mahkemesindeki tazminat davasının kusur tespiti her zaman birebir örtüşmeyebilir. Yargıtay içtihadına göre ceza mahkemesinin maddi olguya ilişkin tespitleri hukuk hâkimini bağlar; ancak kusur derecesi ve tazminat miktarı hukuk hâkiminin bağımsız takdirindedir.

Ağır kusurlu sürücüler için mahkeme, sürücü belgesine geçici veya sürekli olarak el konulmasına karar verebilir. Alkollü araç kullanımı veya bilinçli taksir hâllerinde bu yaptırım daha ağır uygulanır. Mağdur, ceza dosyasına müdahil olarak avukat aracılığıyla katılabilir.

Trafik Kazası Sonrası Ne Zaman Avukata Başvurulmalı?

Sadece maddi hasarlı, düşük tutarlı ve kusur konusunda anlaşmazlık olmayan kazalarda avukat desteği çoğu zaman gerekmez. Ancak yaralanma, ölüm, kusur itirazı veya sigorta şirketinin düşük teklifte bulunduğu durumlarda hukuki destek hak kaybını önler.

Kaza mağduru, kolluk soruşturmasında ve mahkemede ancak kendisi veya vekili aracılığıyla temsil edilebilir. Avukatı olmayan mağdur, hatalı kusur raporuna itiraz etme, dosya örneği alma veya delil sunma haklarını etkin kullanamayabilir. Bu durum sıklıkla hak kaybına yol açar.

Osmangazi/Bursa'da yaralanmalı bir trafik kazası sonrası ilk 48 saat kritiktir. Sağlık raporlarının eksiksiz alınması, tanık bilgilerinin toplanması ve kusur tespitine itiraz süresinin takip edilmesi bu dönemde başlar. Avukatla erken temas, dosyanın ilk günden doğru kurulmasını sağlar.

Sigorta şirketinin sunduğu ilk teklif genellikle mahkeme eliyle hesaplanan tazminatın altında kalır. Maluliyet oranı, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat kalemleri uzmanlık gerektirir. Bu kalemlerin eksiksiz talep edilmesi için avukat desteği önemli bir fark yaratır.

Trafik Kazası Sonrası Sık Yapılan Hatalar

Kaza sonrası en sık yapılan hata, tutanak veya fotoğraf almadan karşı tarafla sözlü anlaşmaya varmaktır. Sözlü anlaşma, sigorta şirketi nezdinde hiçbir hüküm ifade etmez. Belgesiz kalan kazalarda hem maddi hasar hem kusur oranı ispatlanamaz.

İkinci sık hata, 5 iş günlük sigorta bildirim süresini kaçırmaktır. Özellikle işi yoğun olan sürücüler tutanağı günlerce bekletebiliyor. Bu gecikme, sigorta şirketine haklı bir ret gerekçesi sunar ve tazminat sürecini baştan zorlaştırır.

Üçüncü hata, sigorta şirketinin ilk teklifini hiç sorgulamadan kabul etmektir. Yaralanmalı kazalarda özellikle maluliyet oranı netleşmeden yapılan erken ödemeler, gerçek zararın çok altında kalır. Bu tür bir teklifi imzalamadan önce hukuki danışmanlık almak faydalıdır.

Son olarak, kusur itirazı için tanınan 5 iş günlük süreyi kaçırmak telafisi güç bir hatadır. Süre geçtikten sonra kusur oranı kesinleşir ve değiştirilmesi ancak uzun bir mahkeme sürecine bağlıdır. Kazadan hemen sonra takvim tutmak bu riski azaltır.

Trafik Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler — Sıkça Sorulan Sorular